Rozpowszechnienie tin whistle

Że tin whistle jest używany w irlandzkim folku, to wie każdy. O wiele ciekawiej jest rzucić okiem na inne gatunki muzyczne.

Kwela

Kwela jest stylem muzycznym, który powstał w 1950. roku w Afryce Południowej i charakteryzuje się jazzowym style gry na tin whistle. Z pomiędzy wszystkich stylów, w których używa się tin whistle, to kwela jest stylem, w którym tin whistle gra najważniejszą role. To grupa gra akompaniament dla tin whistle, nie na odwrót. Tania cena tin whistle doprowadziła do rozprzestrzenienia tego instrumentu w biednych okręgach dotkniętych apartheidem. Styl muzyczny wytworzył się bazując na brzmieniu tin whistle.

Najbardziej rozprzestrzenione tin whistle były marki Hohner, firmy, która profitowała z niewyobrażalnej liczby sprzedanych produktów – sprzedano ponad milion instrumentów. Niestety istnieje tylko niewiele wydawnictw skłonnych do wydawania kweli. Większość istniejących płyt jest wysprzedanych i trudnych do nabycia. Jednakże kwela jest wciąż żywa, a jeden z jej najbardziej znanych reprezentantów – Aaron „Big Voice” Jack Lerole – prowadził trasę koncertową jeszcze w późnych latach 90. Do dzisiaj istnieją grupy wykonujące ten styl muzyki, jak np. „Londons” i „The positively Testcard”.

Wyżej wymieniony Aaron "Big Voice" Jack Lerole sprzedał ponad pięć milionów egzemplarzy swojego singla „Tom Hark”, który został wybrany na melodię tytułową programu BBC. Największą gwiazdą sceny kweli jest jednak Spokes Mashiyane. Poza tym na albumie „Graceland” (1986) Paula Simlonda słychać duże wpływy południowoafrykańskiej muzyki, np. w solówkach granych na tin whistle w tradycjonalnym stylu typowym dla kweli.

Piosenkarze i niemiecki folk (Deutschfolk)

Na albumach prawie wszystkich piosenkarzy folkowych pierwszej generacji występujących na festiwalu Burg Waldeck, jak np. Hannesa Wadera i Reinharda Mey’a, można usłyszeć Tin whistle, podobnie jak w muzyce grup supportujących grających na żywo. Ciężko sobie wyobrazić „Tramps and Hawkers”, grupę poprzedzającą Liederjana, bez tin whistle.

Muzyka średniowieczna… lub dokładniej: Muzyka i średniowieczna scena

Gdy w latach 90. niemiecki folk ożył na nowo, tin whistle rozprzestrzenił się tak bardzo, że często zastąpił tradycyjne flażolety, które były i wciąż są popularne w całej Europie. Obecnie można zaobserwować kolejne przebudzenie folku. Konsekwencje Drugiej Wojny Światowej doprowadziły do tego, że dzieci generacji wojennej z zachodu Niemiec orientowały się muzycznie w kierunku muzyki amerykańskiej i angielskiej, a na wschodzie rozpoczął się trend muzyki średniowiecznej (który rozprzestrzenił się w międzyczasie na całe Niemcy), zainicjowany przez Romana Streisanda i jego grupę „Spilwut”.

Whistle używane są przez takie grupy jak „Schandmaul”, które regularnie znajdują się w toplistach niemieckiej muzyki, dalej „Versengold”, ostatnim trendzie sceny, przez założycieli gatunku średniowiecznego metalu jak „Subway to Sally”, nowych grupach jak „Rabenschrey”, jak i również przez mistrza hardrocka Ritchiego Blackmore’a z Deep Purple, który od późnych lat 90. produkuje własne średniowieczne albumy, na których wraz jego byłą wokalistką (śpiewającej w tle) Candice Knight gra stare utwory spisane przez Michaele Praetoriusa (1571-1621) w nowoczesnym średniowieczno-popowym stylu kierowanym do mas.

Mieszane

Na wielu soundtrackach filmowych użyto również tin whistle, ale w taki sposób, że słuchacz nie wyróżni tego instrumentu. Prawdopodobnie najbardziej znanym przykładem jest melodia tytułowa z „Titanica”, filmu, w którym grali Leonardo di Caprio i Kate Winslet. Również ludzie odpowiedzialni za reklamę masła „Kerrygold” nie czekali długo. Wydaje się być naturalne, że wiele grup grających etniczny folk i folkrock używa tin whistle.

W serialu "Star Trek: Następne pokolenie” tin whistle jest zaprezentowany jako „ressikan-flute”. Jean Luc Picard gra na nim w odcinkach „The Inner Light” oraz „Lessons”. Model użyty na ekranie to zmieniony Clarke MEG, został sprzedany na aukcji za 48.000€. Na stronie www.folkfriends.com można go kupić taniej.

Kto swoje oszczędności woli zainwestować we własny dom, samochód albo lekcję baletu dla kochanej córki, może w ciągu 10 minut stworzyć swój własny kosmiczny whistle.


Irish Folk – irlandzki folk

Najbardziej znanymi artystami grającymi irlandzką muzykę (nie mylić z piwnym folkiem nagrywanym na tanich płytach specjalnie dla turystów) są Carmel Gunning, Micho Russell, Joanie Madden, Brian Finnegan i Seán Ryan. Oczywiście ważne, tradycyjne grupy jak „Finbar”, „Eddie Furey” i „Chieftains” również przyczyniły się do międzynarodowego rozpowszechnienia tego instrumentu. Jeżeli ktoś chce obejrzeć tych wirtuozów, może wpisać w google „List of all Irealand Fleadh Champions”. Tutaj filmik z Joanie Madden, która też gra whistle’ach marki Parks Whistles.

Poza dinozaurami folku do rozpowszechnienia tin whistle’ów przyczynili się również klasyczni fleciści – najbardziej znanym jest James Galway.

Tradycyjna szkocka muzyka

Wielokrotnie nagradzana piosenkarka i zarazem muzyk Julie Fowlis nagrała wiele utworów ze swoich albumów solowych oraz z twórczości "Dòchas" na tym znanym irlandzkim instrumencie. Muireann Nic Amhlaoibh, jej partnerka ze sceny, gra w tym filmiku na Feadóg Tin Whistle.



Pop, rock, punk – komercyjne sukcesy!

Low whistle zdobył większe uznanie, gdy Davy Spillane użył tego instrumentu w swoim często kopiowanym, stepowanym show Riverdance (1995) oraz na soundtracku Tonego Hinnigansa do filmu „Titanic” (1997). Za naśladownictwo uważa się pierwszą kopię Riverdance’u – „Lord of the dance”, w której prezentowana jest celtycka legenda opowiadająca o walce dobra ze złem. Dobra wróżka gra w swoim show kilkukrotnie utwór „Lord of the dance” na tin whistle. Również „Cranberries” (tak, te z „Zombie”), „Dropkick Murphys”, „Flogging Molly”, „The Pogues”, Andrea Corr z „The Corrs” i Leroi Moore z “Dave Matthews Band” używają tin whistle

Andrea Corr - Feadóg

The Corrs z Andreą Corr na tin whistle

W 2005 roku Republika Irlandii podarowała (z Andrą Corr jako patronem) każdemu irlandzkiemu nauczycielowi muzyki tin whistle marki Feadóg. W sumie rozdano w ten sposób 26.000 instrumentów.

Bob Hallet z grupy „The Great Big Sea” jest znanym artystą grającym na tym małym flecie. Tin Whistle jest używany również w całkowicie innych stylach muzycznych, przykładowo w post-rocku – przez grupę „Sigur Ros”. Kolejne grupy to „Carbon Leaf” i „Unicorns” (w utworze „Sea Ghost”).

Jazz

Brytyjski muzyk jazzowy Steve Buckley jest znany z używania tin whistle jako pełnowartościowy instrument – co jest interesujące, ponieważ jazz jest znany z chromatyki, a pennywhistle jest instrumentem diatonicznym. Jego gry na tin whistle można posłuchać na wspólnym albumie z Loose Tubes, Django Bates; poza tym na jego albumie z Chrisem Bathelorem. Amerykański muzyk Les Hiber grał na tin whistle razem z grupą Paula Whitemana i ze znanym na całym świecie Benny Goodman Sextett. Poza tym nagrał nagrał album razem z Django Reinhardem w AFN Studios w Paryżu oraz powołał do życia projekt o nazwie „Jazz at Noon”, którego oryginalny skład stanowili prawnicy, spece od reklam oraz biznesmeni. Co piątek grali w nowojorskiej restauracji. Howard Johnson również miał kilka występów na tin whistle w programach telewizyjnych.